{"id":618,"date":"2013-12-13T09:01:37","date_gmt":"2013-12-13T09:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/beheshti.org\/tr\/?p=618"},"modified":"2013-12-13T09:10:44","modified_gmt":"2013-12-13T09:10:44","slug":"oglunun-dilinden-sehid-ayetullah-behisti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/?p=618","title":{"rendered":"O\u011flunun dilinden \u015eehid Ayetullah Behi\u015fti"},"content":{"rendered":"<p>\u015eehid Ayetullah Dr. Behi\u015fti\u2019yi tan\u0131mayan \u00e7ok az \u0130ranl\u0131\u2019n\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin mazlumca \u015fehadeti \u00fczerinden 30 k\u00fcsur y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eserleri ile ilgili halen etkili bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ne yaz\u0131k ki. Son y\u0131llarda \u015eehid Ayetullah Dr. Seyyid Muhammed H\u00fcseyini Behi\u015fti eserleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri vakf\u0131n\u0131n giri\u015fimi sonucu \u201cBog\u2019a\u201d yay\u0131nevi taraf\u0131ndan bu \u015eehid eserlerinden 18 unvan\u0131n bas\u0131l\u0131p yay\u0131nlanmas\u0131na tan\u0131k olmaktay\u0131z. Bununla da Ayetullah Behi\u015ftinin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren yaz\u0131l\u0131 eserlerin ufak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc halk\u0131n bilgi ve hizmetine sunulmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Ama bununla birlikte mazlumiyet halen bu \u015fehidin \u00fczerinden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil ve halen kendisi, hayat\u0131, tarihi, fikirleri ve eserleri toplumun \u00f6nemli kesimi taraf\u0131ndan tan\u0131nmamaktad\u0131r.<!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eehid Ayetullah Dr. Behi\u015fti\u2019yi tan\u0131mayan \u00e7ok az \u0130ranl\u0131\u2019n\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin mazlumca \u015fehadeti \u00fczerinden 30 k\u00fcsur y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eserleri ile ilgili halen etkili bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ne yaz\u0131k ki. Son y\u0131llarda \u015eehid Ayetullah Dr. Seyyid Muhammed H\u00fcseyini Behi\u015fti eserleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri vakf\u0131n\u0131n giri\u015fimi sonucu \u201cBog\u2019a\u201d yay\u0131nevi taraf\u0131ndan bu \u015eehid eserlerinden 18 unvan\u0131n bas\u0131l\u0131p yay\u0131nlanmas\u0131na tan\u0131k olmaktay\u0131z. Bununla da Ayetullah Behi\u015ftinin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u00e7eren yaz\u0131l\u0131 eserlerin ufak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc halk\u0131n bilgi ve hizmetine sunulmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Ama bununla birlikte mazlumiyet halen bu \u015fehidin \u00fczerinden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil ve halen kendisi, hayat\u0131, tarihi, fikirleri ve eserleri toplumun \u00f6nemli kesimi taraf\u0131ndan tan\u0131nmamaktad\u0131r. Bu mazlumlu\u011fun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, halk\u0131n o \u015fehidin hayat\u0131 ve tarihini tam olarak bilmemesi, hakk\u0131nda muteber bir eserin bulunmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ben o \u015eehid hayat\u0131yla ilgili olarak bu birka\u00e7 sat\u0131rl\u0131k yaz\u0131da onun Almanya\u2019daki ya\u015fam\u0131 ve faaliyetlerine de\u011finmek istiyorum. Almanya\u2019n\u0131n Hamburg \u0130slam Merkezinde oldu\u011fu d\u00f6nemde ge\u00e7en 5,5 y\u0131ll\u0131k hayat\u0131 d\u00f6nemindeki \u00e7al\u0131\u015fma, ya\u015fam\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin bekle de bizzat o \u015fehidin kendisinden ba\u015fka hi\u00e7 kimse daha iyi a\u00e7\u0131klayamaz. Zira Almanya\u2019dan d\u00f6nd\u00fckten sonra H\u00fcseyniyei \u0130r\u015fad\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmas\u0131nda Almanya\u2019daki faaliyetiyle ilgili a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmektedir. Elbette o d\u00f6neme egemen siyasi \u015fartlar ve bask\u0131 ortam\u0131 nedeniyle bu gibi faaliyetlerin detayl\u0131 olarak ve kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanmas\u0131 imk\u00e2n\u0131 yoktu ve y\u00f6netimin emniyet merkezleri b\u00f6yle bir giri\u015fime izin vermemekteydiler. \u015eehid Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin bu konu\u015fmas\u0131 \u015eehid Ayetullah Dr. Seyyid Muhammed H\u00fcseyini Behi\u015fti eserleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri vakf\u0131 taraf\u0131ndan 2001 tarihinde yay\u0131nlanan \u201cBir d\u00fc\u015f\u00fcncenin Tan\u0131m\u0131\u201d isimli eserde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte o d\u00f6nemin olaylar\u0131 ve o d\u00f6nemin geli\u015fme ve olaylar\u0131n\u0131n Ayetullah Behi\u015ftinin hayat\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerindeki etkisi konusunda a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken bir tak\u0131m meseleler var ki ben burada onlara k\u0131saca de\u011finmek isterim. Bununla o \u015fehidin hayat\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tan\u0131tma konusunda k\u00fc\u00e7\u00fckte olsa bir hizmetin olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>Defalarca \u015eehid Ayetullah behi\u015fti\u2019nin alman as\u0131ll\u0131 e\u015fiyle ilgili s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015f ve hatta benim kendimden de bu konuda bir\u00e7ok sorular sorulmu\u015ftur. \u00d6yle ki bu mesele hatta \u015fah\u2019\u0131n gizli emniyet biri SAVAK\u2019\u0131n raporlar\u0131na bile yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Elbette bu \u00fclkede istihbarat te\u015fkilatlar\u0131nda yalan yanl\u0131\u015f bilgilerin yer almas\u0131 pek de garipsenecek, yabana at\u0131lacak bir mesele de\u011fildir. Ama as\u0131l \u00fcz\u00fcnt\u00fc veren mesele bu meselenin bizzat kendini bu memleketin \u00e7a\u011fda\u015f tarihi konusunda sorumlu hisseden ve bilge kimseler olarak tan\u0131tan insanlar taraf\u0131ndan de i\u015flenmesidir. Hatta baz\u0131lar\u0131 daha da ileri giderek Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin s\u00f6zde alman e\u015finin adresini dahi a\u00e7\u0131klama c\u00fcreti g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Ama i\u015fin do\u011fru yan\u0131 Ayetullah Behi\u015fti \u00f6mr\u00fcnde tek bir kez evlenmi\u015f ve tek e\u015fi rahmetli haciye han\u0131m \u0130zzet\u2019u\u015f \u015eeria M\u00fcderris Mutlak olmu\u015ftur. O da Ekim 1934 tarihinde \u0130sfahan kentinde d\u00fcnyaya geldi ve 1995 senesinde de Tahran\u2019da vefat etmi\u015ftir. Bu akraba evlili\u011finden, M\u00fcluk Sadat H\u00fcseyni Behi\u015fti, Seyyid Muhammed R\u0131za H\u00fcseyni Behi\u015fti, bendeniz Ali R\u0131za H\u00fcseyni Behi\u015fti ve mahbube Sadat H\u00fcseyni behi\u015fti olmak \u00fczere 4 evlat d\u00fcnyaya gelmi\u015f olup, Ayetullah behi\u015ftinin bu evlili\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda daim ve ge\u00e7ici ba\u015fka hi\u00e7bir evlili\u011fi olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehid Ayetullah Behi\u015ftinin e\u015fi ve k\u0131zlar\u0131 hatta Almanya\u2019da bile kendi \u0130slami tesett\u00fcrlerine tam ba\u011fl\u0131 olup, o gayri M\u00fcslim beldelerde bile ba\u015f\u00f6rt\u00fc ve mantoyu bir hicab, tesett\u00fcr olarak her zaman kullanm\u0131\u015flard\u0131r ve e\u015fi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son an\u0131na kadar kesinlikle kendi \u0130slami tesett\u00fcr\u00fcnden vazge\u00e7memi\u015f ve onu b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer olarak koruyup kollam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin Hamburg \u0130slam Merkezi binas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 i\u00e7in d\u00f6nemin \u015fah y\u00f6netimi ticaret odas\u0131ndan ve hatta ba\u015fbakan \u015eerif \u0130mami\u2019den mali yard\u0131m ve destek ald\u0131\u011f\u0131 iddia ediliyor. Bu binan\u0131n in\u015fas\u0131yla ilgili gerekli belgeleri ileride yay\u0131nlayaca\u011f\u0131m ama kesin olan \u015fudur ki Ayetullah behi\u015fti taraf\u0131ndan kesinlikle b\u00f6yle bir yard\u0131m talep edilmemi\u015ftir. \u015eehid Behi\u015fti Hamburg \u0130slam Merkezini \u015eah y\u00f6netimi unsurlar\u0131n\u0131n komplo ve art niyetlerinden uzak tutmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla birlikte, bu merkezin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar harcamaktayd\u0131. Hatta bu merkezin finans ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u015eehid Behi\u015ftinin bu merkezi idaresindeki en \u00f6nemli ve takdir toplayan vas\u0131flar\u0131ndan biri olarak kay\u0131tlara ge\u00e7mi\u015ftir. Buna ra\u011fmen Ayetullah Behi\u015fti Almanya\u2019dan d\u00f6nd\u00fckten sonra bir tak\u0131m geri kafal\u0131, radikal gruplar\u0131n yo\u011fun sald\u0131r\u0131 ve su\u00e7lamas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f ve o \u015fehidin g\u00fcn\u00fcn yeni meseleleri ile ilgili tutum, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve icraatlar\u0131n\u0131 karalamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, bu \u00e7irkin sald\u0131r\u0131lar sonucu o g\u00fcne kadar Hamburg \u0130slam merkezinin \u00f6nemli hamilerinden olan Ayetullah Milani bile etkilenmi\u015f ve bu tarihten sonra Hamburg \u0130slam merkezine olan deste\u011fini kesmi\u015f bulunmu\u015ftur. Ama t\u00fcm bu bask\u0131lara ra\u011fmen Ayetullah Behi\u015fti Hamburg \u0130slam Merkezi\u2019nin siyasetlerinde hi\u00e7bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gitmemi\u015f ve do\u011fru bildi\u011fi siyasetlerini aynen s\u00fcrd\u00fcrerek Tahran kapal\u0131 \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131 t\u00fcccarlar\u0131ndan yard\u0131m toplayarak merkezin faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>\u015eehid Behi\u015fti\u2019nin Avrupa ve Amerika \u00d6\u011frenci \u0130slami Cemiyetleri ile ili\u015fkisi ve onun bu te\u015fkilatlar\u0131n ilk kurulu\u015fundaki etkili rol\u00fc ayn\u0131 zamanda \u0130slam \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131n\u0131n \u015fekilleni\u015f g\u00fcnlerine \u0131\u015f\u0131k tutmakta ve bizler i\u00e7in de \u00f6nemli dersleri ihtiva etmektedir.<\/p>\n<p>Avrupa \u00f6\u011frencileri \u0130slam Cemiyeti birli\u011fi kitab\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi, ayr\u0131ca bu \u00f6\u011frenci topluluklar\u0131n ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 tarihiyle ilgili kaleme al\u0131nm\u0131\u015f di\u011fer bir tak\u0131m eserlerin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi bu konuda bizlere ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir tak\u0131m bilgiler verebilir. Bu arada hi\u00e7 ku\u015fku yom ki \u015eehid Behi\u015fti 1965 ila 1970 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bu \u00f6\u011frenci te\u015fekk\u00fcllerinin kurulu\u015fu ve faaliyetlerinin devam\u0131nda en etkili rol\u00fc ifa etmi\u015ftir. Onun \u00f6\u011frenci te\u015fekk\u00fclleri liderleri ile s\u00fcrekli irtibat halinde olu\u015fu bu y\u0131llardan sonra da devam etmi\u015f ve uzaktan da olsa onlara y\u00f6n verme rol\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6yle ki 1978 y\u0131l\u0131nda \u015eehid Behi\u015fti\u2019nin Avrupa ve Amerika\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 ayl\u0131k gezide s\u00f6z konusu \u00f6\u011frenci kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131nda muhtelif nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131kan fikri ve idare konular\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n giderilmesinde \u00f6nemli rol ifa etmi\u015f \u00f6zellikle 1975 y\u0131l\u0131nda halk\u0131n m\u00fccahitleri isimli \u00f6rg\u00fct i\u00e7indeki sapma ak\u0131m\u0131 ve H\u00fcseyniye-i \u0130r\u015fadla ilgili anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesinde temel rol ifa etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u015eehid Behi\u015fti bu d\u00f6nemde silahl\u0131 m\u00fccadele (ideolojik sapmaya d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce halk\u0131n m\u00fccahitleri \u00f6rg\u00fct\u00fc vas\u0131tas\u0131yla), modern dini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler (Ayetullah Talegani, Mutahhari, \u015eeraiti, Bazergan ve Sehabi gibiler) ve \u0130mam Humeyni\u2019nin e\u015fsiz rehberli\u011fi olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131l\u0131 m\u00fccadele takti\u011fi teorisini hayata ge\u00e7irerek yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00f6\u011frencilerin tek bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanarak m\u00fccadelelerini belli bir liderlik alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrmelerini sa\u011flam\u0131\u015f ve bu taktik o \u015fehidin \u00fclkeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc sonras\u0131nda da \u00fclke i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck ses getirmi\u015fti.<\/p>\n<p>\u015eehid Behi\u015fti \u0130ngilizce bilmesi gibi muhtelif sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda bulunarak faaliyetlerini bat\u0131\u2019da s\u00fcrd\u00fcrmesinin ba\u015fl\u0131ca sebebi bu s\u00fcre i\u00e7inde bat\u0131 medeniyeti ve siyasetleri ile ilgili daha yak\u0131ndan bilgi toplamak ve gerekli taktikleri ona g\u00f6re ayarlamay\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu. \u015eehid Behi\u015fti bu s\u00fcre i\u00e7inde Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u00f6zellik ve inceliklerini yak\u0131ndan elde ederek bat\u0131 medeniyeti ve H\u0131ristiyan liderlerle kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131nda onlar\u0131n \u0130slam\u2019a y\u00f6nelik tenkit ve fikirlerine bizzat onlar\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131ndan yakla\u015farak gerekli cevaplar\u0131 verebilmekte ve \u00f6zellikle Almanya\u2019da kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde Almanca dilini de \u00f6\u011frenmesiyle bu konudaki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 daha bir artm\u0131\u015f ve hatta bat\u0131l\u0131 bilim ve din adamlar\u0131 i\u00e7inde de \u00f6zel bir \u00fcne kavu\u015fmu\u015f ve kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 belli etmi\u015fti. Bu ise onun \u0130slam alemi i\u00e7inde ki \u015f\u00f6hretini de art\u0131rm\u0131\u015f ve kendi d\u00f6neminin en bilgili fakih ve alimlerinden biri olarak \u00fcn salmas\u0131na neden olmu\u015ftu. Ki bunun sonucunu da \u0130slam \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131n\u0131n zaferi ard\u0131ndan \u0130slam nizam\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ve mimarisinde onun etkin rol\u00fcyle m\u00fc\u015fahede etmekteyiz. Zira \u0130slam nizam\u0131n\u0131n temellerinin at\u0131lmas\u0131nda onun fikirleri b\u00fcy\u00fck bir yer kaplam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eehid Ayetullah Behi\u015fti farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ideolojiler kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir zaman kendini dar kal\u0131plar i\u00e7ine hapsetmemi\u015f ve kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesini zarla ba\u015fkalar\u0131na tahmil etmeye \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Her kesin kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc rahat\u00e7a beyan edebilece\u011fi ortamlar olu\u015fturarak ve fikir teatisini geli\u015ftirerek, insanlar\u0131n daha fazla d\u00fc\u015f\u00fcnmesini ve her \u015feyi mant\u0131k \u00fczere kabul etmesini sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, Nitekim 1980 ve 81 y\u0131llar\u0131nda \u0130ran televizyonunda ilhadi ve sap\u0131k ekollerin liderleri ve bilginleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi televizyon tart\u0131\u015fma programlar\u0131nda halk\u0131n sap\u0131k ve \u0130slam d\u0131\u015f\u0131 ekollerin ne kadar yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ve temelde mant\u0131\u011fa dayal\u0131 hi\u00e7bir \u015feylerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a m\u00fc\u015fahede ederek \u0130slam\u2019a d\u00f6rt elle sar\u0131lmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. \u015eehid Behi\u015fti\u2019nin her zaman \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve beyan h\u00fcrriyetini vurgulamas\u0131 ve \u00fczerinde \u0131srar etmesi ve dini istibdat da dahil diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda her zaman ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kayg\u0131 ve endi\u015fe onun kendi d\u00f6nemi m\u00fccadele arkada\u015flar\u0131 i\u00e7erisinde \u00f6zel bir konuma ula\u015fmas\u0131nda etkili olmu\u015ftur. Onun bu g\u00f6r\u00fc\u015flerine Anayasan\u0131n teorik ilkeleri (Bog7a yay\u0131n evi \u2013 1980), \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7ocuk e\u011fitimindeki rol\u00fc ( Bog\u2019a yay\u0131nevi \u2013 1980), Hizbi Cumhuri-i \u0130slami (Bog\u2019a yay\u0131nevi \u2013 1999) ve ana yasan\u0131n haz\u0131rlan\u0131\u015f\u0131nda fakihler meclisi tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u015ferhi eserlerinde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eehid Ayetullah Dr. Behi\u015fti\u2019yi tan\u0131mayan \u00e7ok az \u0130ranl\u0131\u2019n\u0131n bulunmas\u0131na ra\u011fmen Ayetullah Behi\u015fti\u2019nin mazlumca \u015fehadeti \u00fczerinden 30 k\u00fcsur y\u0131l ge\u00e7mesine ra\u011fmen onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eserleri ile ilgili halen etkili bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ne yaz\u0131k ki. Son y\u0131llarda \u015eehid Ayetullah Dr. Seyyid Muhammed H\u00fcseyini Behi\u015fti eserleri ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri vakf\u0131n\u0131n giri\u015fimi sonucu \u201cBog\u2019a\u201d yay\u0131nevi taraf\u0131ndan bu \u015eehid eserlerinden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,12,3,6,10],"tags":[],"class_list":["post-618","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-memories","category-naghdp","category-naghd","category-news","category-slider"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=618"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":621,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions\/621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beheshti.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}